English Nederlands Deutsch Intranet login

Newsletter

INTERREG IVA-project “Wirtschaftlich Impfen”

Bedrijfseconomische schade bij uitbraken van Klassieke Varkenspest en Mond-en-Klauwzeer in de grensregio Duitsland-Nederland

Indien de veehouderij in Duitsland of Nederland getroffen wordt door een uitbraak van Klassieke Varkenspest (KVP) of Mond-en-Klauwzeer (MKZ) dan is er een gerede kans dat veehouderijbedrijven aan weerszijde van de grens getroffen worden. Vanuit het oogpunt van de veehouder is dan een belangrijke vraag: wat is de mogelijke schade voor mijn bedrijf?

In 2014-2015 is er een onderzoek uitgevoerd wat enig licht op deze (en andere) vragen heeft geworpen. Dit onderzoek werd gefinancierd middels de Euregio Rijn-Waal (INTERREG IV programma), en was een samenwerkingsproject tussen Duitse en Nederlandse belanghebbenden, waaronder het Euregiobureau Rijn-Waal, ZLTO, DRV, WLV. Het onderzoek bestond uit twee delen. Deel één had betrekking op een uitwerking van de bedrijfseconomische schade als gevolg van KVP-uitbraken; deel twee was een inventariserende studie naar de schade als gevolg van MKZ-uitbraken aan de Duitse kant van de grens.

De schade als gevolg van KVP voor individuele bedrijven hangt nauw samen met een aantal factoren, met name: de bestrijdingsstrategie (wel of geen gebruik van nood-vaccinatie) in combinatie met de locatie van het bedrijf (al dan niet in de vaccinatie-zone). Een ruimingsstrategie zonder vaccinatie is doorgaans effectiever, zodat in de meeste gevallen de geschatte directe netto-schade voor de geruimde bedrijven beperkt blijf tot ca. € 10,000. In geval van vaccinatie zal deze geschatte schade wat oplopen tot € 13,000. Echter: naast de geruimde bedrijven ontstaan er ook gevaccineerde bedrijven waarop schade ontstaat, omdat deze hun producten (vleesvarkens en biggen) moeilijker kunnen afzetten. Een eerste indicatie van de directe schade voor deze gevaccineerde bedrijven was € 20,000. Daarnaast vergroot vaccinatie de kans op marktschade voor veel meer (niet-getroffen) bedrijven: er bestaat de kans op vermindering van de afzetmogelijkheden, met prijsverlagingen tot gevolg. Deze zogenaamde indirecte schade is in de meeste gevallen veel groter als de hierboven genoemde directe schade. Echter: deze schade-component kon in onderhavige studie niet meegenomen worden.

Met betrekking tot KVP waren de belangrijkste conclusies: ofschoon veterinair er geen grote verschillen bestaan in de effectiviteit van bestrijdingsstrategiën die wel of geen gebruik maken van vaccinatie, kan de economische schade bij vaccinatiestrategiën groter zijn dan bij alleen ruimen; dit geldt voor zowel de directe schade tijdens de uitbraken, als voor de indirecte marktschade.

 

Met betrekking tot MKZ werd voor de Duitse grensregio een pilot-studie uitgevoerd met als belangrijkste doel: het verkrijgen van meer inzicht in de belangrijkste oorzaken van de bedrijfseconomische schade. Uit deze studie bleek onder meer, dat het bedrijfstype een grote rol speelt: de schade op getroffen rundveebedrijven was (veel) hoger dan op schapen- of varkensbedrijven. Vanzelfsprekend hebben de marktprijzen die ten tijde van de epidemie gelden ook een invloed, omdat de compensatie voor de veehouders gedeeltelijk op deze marktprijzen gebaseerd zijn. Verder was er sprake van opmerkelijke verschillen in economische schade tussen regio’s; die hangen voor een deel weer samen met de veedichtheid en de percentuele verdeling van rundvee- en varkensbedrijven.

De netto-schade voor de Duitse bedrijven was ook afhankelijk van de gekozen bestrijdingsstrategie. In geval van alleen ruimen is er sprake van compensatie door de Duitse Tierseuchenkasse (TSK). Dit geldt voor zowel bedrijven de getroffen zijn door de ziekte als voor preventief geruimde bedrijven. Worden de laatstgenoemde bedrijven echter gevaccineerd, dan kan de schade voor deze bedrijven als gevolg van afzet problemen groter worden, terwijl er vanuit de TSK minder compensatie betaald hoeft te worden. Kortom: vanuit het oogpunt van de individuele veehouder is het tevens van belang welke schade wel en niet gecompenseerd wordt. Dit is helemaal van belang indien, als gevolg van vaccinatie, marktschade ontstaat; deze valt niet onder de compensatie.

 

Aan deze pilot-studie met betrekking tot MKZ kunnen voorlopig nog geen harde conclusies worden verbonden. Wel maakt deze studie inzichtelijke welke factoren (in Duitsland) een belangrijke rol spelen bij het optreden van bedrijfseconomische schade in geval van MKZ-uitbraken.

Foerderhinw..jpg

Interreg_kl.jpg

gelderland.jpg

prov_Brabant_kleur_190.jpg

prov_limburg_logo_190.jpg

Ministerium.jpg

« Back to list